Wormen algemeen

De ontwormingsadviezen die wij u aanbieden, zijn gebaseerd op de laatste richtlijnen van het RIVM en het ESCCAP.

Niet ieder huisdier heeft dezelfde ontworming nodig!

• Jonge en heel oude dieren worden sneller ziek van wormen

• Zwangere teven kunnen hun pups in de baarmoeder besmetten met Toxocara canis

• Moederhonden kunnen Toxocara canis en Ancylostoma caninum overdragen aan de pups via de melk

• Moederpoezen kunnen Toxocara cati via de melk overbrengen op de kittens.

• Vlooien brengen de lintworm Dipylidium caninum over

• Dieren die in groepen leven (kennels, cattery, jachthonden) lopen veel groter risico op besmetting

• Huisdieren die in het buitenland komen, kunnen besmet worden met de vossenlintworm, dit kan ernstige gevolgen hebben

• Honden en katten die in aanraking kunnen komen met knaagdieren (ongedierte), weekdieren, rauwe vis en rauw vlees, waaronder ook ingewanden, de placenta en geaborteerde vruchten, lopen veel risico op specifieke parasieten!

• Honden willen nog wel eens ontlasting eten van andere dieren. Ontlasting bevat altijd wel enkele eitjes! De hond besmet zichzelf dan constant.

Basisontworming: spoelwormen en haakwormen

Spoelwormen (Toxocara spp.) geven bij volwassen dieren zelden last. Maar ze kunnen pups en kittens erg ziek maken. Ze worden besmet via de moedermelk vanaf dag 1 en pups worden al besmet als ze nog in de buik zitten.  Dit is de reden dat pups en kittens zo vaak ontwormd moeten worden.

Het ontwormen van de zwangere teef of poes vóór de bevalling, is niet genoeg, de larven houden zich schuil in het moederdier en zijn niet weg te krijgen met medicatie.

Bijna alle ontwormingsmiddelen werken tegen de spoelworm.

Komt de hond of kat in aanraking met kleine kinderen, zieke of heel oude mensen, ontworm het dier dan 1x per maand:

De prepatent periode (periode tussen het opeten van een ei en het vinden van nieuwe eitjes in de ontlasting) van Toxocara spp. is iets meer dan 4 weken.

De kleine lintworm: gevaarlijk voor de mens!

Honden die in contact komen met karkassen of rauwe ingewanden van met name schapen, varkens, runderen en paarden kunnen besmet worden met Echinococcus granulosus. Dit kan zelfs in Nederland en België gebeuren. Ook honden die diepvriesvoer krijgen, lopen risico. Geschat werd, dat in 2007 tot enkele honderden honden op deze manier besmet zijn geraakt (Tijdschrift voor Diergeneeskunde, feb. 2009).

De parasiet geeft in de hond een infectie met de ‘kleine lintworm’, waar hij zelf niet veel last van heeft. Maar als de mens een eitje binnen krijgt, via onverhit voedsel of via het aaien van een besmette hond (!), ontstaat er een blaasworm ergens in het lichaam. Volgens het RIVM veroorzaakt dit meestal geen problemen. “Dit is echter afhankelijk van de grootte en plaats van de blaas en de groeisnelheid (ongeveer 1 cm in diameter per jaar). Problemen ontstaan vooral wanneer er een blaas in het weefsel van de long of lever barst. Een mogelijke complicatie is dan anafylactische shock, een zeer heftige allergische reactie. Een dergelijke reactie kán optreden wanneer iemand geopereerd wordt en er dan per ongeluk een blaasworm gevonden en beschadigd wordt.”

De vossenlintworm is bijzonder gevaarlijk voor mens en dier. In Europa maar ook in Groningen en Zuid-Limburg komt deze worm voor. De hond of kat kan besmet worden als deze een knaagdier / muis eet. Mensen kunnen besmet worden als ze eitjes binnenkrijgen, die van een besmette vos, hond of (minder vaak) kat afkomstig zijn. Ook kunnen de eitjes op de vacht zitten van een besmette hond of kat! De eitjes vormen zich tot een blaasworm, ergens in het lichaam. Volgens het RIVM geeft besmetting bij de mens een kwaadaardig verloop. “Wederom bepalen de grootte, plaats en groeisnelheid van de blazen welke symptomen op de voorgrond treden. De lever is het meest aangetaste orgaan, in meer dan 90% van de gevallen vormen zich hier blazen. De blaaswormen van E. multilocularis vormen echt ook voortdurend ‘dochterblazen’, die zich weer verder in het lichaam verspreiden. Ondanks alle schade die aangericht wordt, kan het toch wel 5-15 jaar duren voordat klachten duidelijk naar voren komen. Bij een ernstige aantasting van de lever is de kans groot dat de patiënt hieraan overlijdt.”

Preventie vossenlintworm en kleine lintworm

Geef uw kat of hond geen diepvriesvoer, dit is eventueel besmet met de kleine lintworm. Invriezen doodt de parasiet NIET, koken wel.

Honden die risico lopen op E. granulosus, moeten minimaal elke 6 weken behandeld worden met een middel wat praziquantel of epsiprantel bevat. Dit zit niet in ieder ontwormingsmiddel, dus let daar op.

Honden en katten die risico lopen op E. multilocularis (vossenlintworm) dienen preventief elke 4 weken behandeld te worden met een middel dat praziquantel of epsiprantel bevat. Dit zit niet in ieder ontwormingsmiddel, dus let daar op.

Indien met ontlastingsonderzoek eenmaal is vastgesteld dat de hond een lintworm infectie heeft, dan kan men niet zeker zijn of het om een van de gevaarlijke Echinococcus lintwormen gaat, of om een minder gevaarlijke soort. Daarom is aan te raden, de hond of kat dan twee achtereenvolgende dagen te behandelen met een zeer potent middel onder begeleiding van een dierenarts. Ieder contact met de ontlasting dient dan, vanwege het grote besmettingsrisico vermeden te worden. De ontlasting wordt vernietigd. Het dier moet gewassen worden met een shampoo om eventuele eieren die aanwezig zijn in de vacht weg te wassen. De persoon die het dier wast dient hierbij beschermende kleding in de vorm van handschoenen en een masker te dragen.

Resistentie tegen wormmiddelen in kennels e.d.

Restistentie treedt met name op als grotere groepen dieren allemaal vaak ontwormd worden. Dit gebeurt in kennels, asielen en catteries. Geadviseerd wordt, om regelmatig een (mengmonster) ontlastingsonderzoek te laten doen om resistentie op te sporen.

Wat kunt u zelf doen?

De ontwormingsadviezen die wij u aanbieden, zijn gebaseerd op de laatste richtlijnen van het RIVM en het ESCCAP.

• Ontwormingsschema samenstellen voor uw dier
• Overige preventieve maatregelen voor het huisdier zelf
• Preventie van zoönosen
• Het terugdringen van wormeieren in de omgeving

Ontwormingschema samenstellen voor uw dier

Op basis van informatie over wormen op deze site kunt u een ontwormschema opstellen.

• Uw huisdier 4 tot 12 x per jaar ontwormen met een basis ontwormingsmiddel (tegen spoelwormen)
• Indien nodig elke 4 weken ontwormen met een middel tegen de kleine lintworm
• Indien nodig elke 4-6 weken ontwormen met een middel tegen de vossenlintworm
• Op vakantie en nog enkele weken daarna, behandelen tegen hartworm
• Een dag na het ontwormen, de hond of kat wassen met shampoo

Overige preventieve maatregelen voor het huisdier zelf

Naast een voor de hond of kat aangepast ontwormingsschema, zijn nog meer dingen van belang:

• Direct opruimen van ontlasting: deze bevat eitjes!
• Voorkom dat uw huisdier ontlasting eet
• Geef huisdieren geen rauw vlees of rauwe vis
• Contact met knaagdieren (ongedierte), karkassen, placenta of geaborteerde vruchten van runderen en schapen vermijden
• Vers drinkwater waar geen ongedierte bij kan komen
• Ook kan de hond / kat zichzelf herbesmetten (oplikken van eitjes uit vacht of vanaf anus)

Preventie van zoönosen

Het belangrijkste is dat uw eigen huisdier geen bron meer vormt:

• Ontlasting van uw huisdier regelmatig laten onderzoeken
• Het wassen van uw huisdier met een shampoo, een dag na ontworming
• Goede persoonlijke hygiène
• Het terugdringen van wormeieren in de omgeving (zie verderop)

De volgende mensen zijn extra gevoelig voor een worm infectie:

• Personen met een minder goed werkend afweersysteem:
• zwangere vrouwen (voor toxoplasmose klik hier)
• bejaarden
• mensen met een HIV-infectie
• patiënten met chemotherapie, een orgaantransplantatie of een behandeling van een auto-immuunaandoening
• personen met diabetes mellitus
• baby’s en peuters
• personen met een verstandelijke handicap
• mensen met een beroepspecifiek risico

Het terugdringen van wormeieren in de omgeving

• Het weren van verwilderde katten / honden uit uw tuin. Zij worden niet ontwormd en kunnen via de ontlasting / vacht eitjes achterlaten
• De ontlasting moet iedere dag opgeruimd worden (niet in wc of composthoop). Sommige eitjes zijn meteen infectieus.
• Oude ontlasting dient ook opgeruimd te worden. Sommige eitjes kunnen na enkele maanden tot jaren nog infectieus blijven.
• Alle lintworm- en spoelwormeieren zijn goed bestand tegen weersinvloeden en kunnen maanden tot jaren infectieus in de grond (!) aanwezig blijven. Extreme maatregelen zijn nodig voor het opschonen van zwaar besmette gebieden (bijv. kennels, asiels), zoals het verwijderen van zand en aarde of het bedekken van de grond met beton of asfalt.
• Kennels en asielen moeten nieuw binnengebrachte dieren grondig ontwormen en een quarantaineperiode bieden, zodat het introduceren van een infectie wordt voorkomen.
• Bij kinderspeelplaatsen dient men te voorkomen dat dieren, met name katten, toegang hebben.
• Zandbakken moeten worden afgedekt wanneer ze niet gebruikt worden. Het zand moet regelmatig ververst worden, ongeveer èèn of twee keer per jaar.
• Uitdroging en blootstelling aan ultraviolet licht is schadelijk voor wormeieren, zodat het toelaten van zonlicht en het laten drogen van besmette gebieden kan bijdragen aan het verminderen van de besmettingsgraad.

SOS voor vlooien en wormen via SMS